Czym jest dług i kim jest dłużnik według prawa cywilnego?

//Czym jest dług i kim jest dłużnik według prawa cywilnego?

Czym jest dług i kim jest dłużnik według prawa cywilnego?

Z długami mamy do czynienia w wielu obszarach gospodarki, a także życia prywatnego. Kwestie długów w polskim prawie reguluje Kodeks cywilny. Czym dokładnie jest dług, a kim jest dłużnik?

Długi możemy mieć u kogoś, ale także ktoś może być nam coś winny, czyli może być naszym dłużnikiem. Warto jednak wiedzieć, co o długach mówią obowiązujące w Polsce przepisy prawa.

Dokładne informacje o tym, czym są długi, a także jakie są stosunki pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem, reguluje Kodeks cywilny, czyli zawarte w nim prawo cywilne.

Dług – co to jest?

Według prawa długiem nazywa się świadczenie, które jest wynikiem stosunku zobowiązaniowego, w którym dłużnik jest zobligowany do spełnienia zobowiązania na rzecz wierzyciela.

Mamy więc do czynienia z dwoma nowymi terminami, czyli z dłużnikiem i wierzycielem.

  • Dłużnik – jest to osoba, która ma spełnić świadczenie w stosunku do innej osoby – wierzyciela. Dłużnik posiada dług w stosunku do wierzyciela.
  • Wierzyciel – jest osobą, której dłużnik jest winny dług, dlatego też może on ubiegać się o jego spłatę, korzystając z przysługujących mu praw. Wierzyciel posiada wierzytelność w stosunku do dłużnika.

Prawa i obowiązki dłużnika

Dłużnika i wierzyciela łączy wspominany już stosunek zobowiązaniowy. Zgodnie z art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego:

„Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.”

Przedmiotem tego zobowiązania może być działanie albo zaniechanie.

Prawo stanowi też w art. 354 § 1 Kodeksu cywilnego, że:

„Dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno-gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje – także w sposób odpowiadający tym zwyczajom.”

Dłużnik musi także dochować wszelkiej staranności, aby uregulować swoje zobowiązanie.

W sytuacji, gdy dłużnik nie ureguluje swojego zobowiązania, w takim przypadku może ono zostać przekazane do windykacji, a potem do sądu, czego konsekwencją może być egzekucja komornicza.

W związku z tym dłużnik zobowiązany jest do:

  • poddania się egzekucji sądowej
  • udzielenia informacji komornikowi
  • stawienia się na wezwanie komornika
  • spełnienia swojego świadczenia względem wierzyciela

Podstawowym prawem dłużnika jest natomiast prawo do informacji na temat własnego zadłużenia. W związku z tym wierzyciel musi przedstawić dłużnikowi właściwą dokumentację, która zwiera informacje o jego długu.

Dłużnik ma także prawo do ochrony prywatności, a także może on zaskarżyć czynności prowadzone przez wierzyciela, windykatora czy komornika, gdy zachodzą podejrzenia, że działają oni niezgodnie z prawem.

Dług a cesja wierzytelności

Z pojęciem długu związana jest także cesja wierzytelności. Mamy wówczas do czynienia z przejęciem długu, a dokładnie związanych z nim praw i obowiązków przez innego wierzyciela.

Najczęściej cesja wierzytelności, inaczej cesja długów, pojawia się w przypadku przekazania zadłużenia firmie windykacyjnej, która odkupuje dług od dotychczasowego wierzyciela, na przykład banku.

Warto wskazać, że cesja wierzytelności nie wymaga uzyskania zgody od dłużnika, lecz prawo stanowi, że dłużnik musi być poinformowany o tym, że do cesji doszło. Wtedy otrzymuje on informacje o nowym wierzycielu, któremu winien jest oddanie długu.

Czy jest możliwe zwolnienie z długu?

Przepisy określają, że dług może zostać dobrowolnie anulowany w części albo w całości na skutek porozumienia, które zachodzi pomiędzy wierzycielem oraz dłużnikiem. Dochodzi wtedy do tak zwanego zwolnienia z długu albo też jego umorzenia. 

Co ważne, zwolnienie z długu wymaga oświadczenia woli każdej strony stosunku zobowiązaniowego. Wobec tego dłużnik także musi wyrazić zgodę na zwolnienie z długu.

Problemy z długami – gdzie szukać pomocy?

Problemy z długami mają zarówno dłużnicy, jak i wierzyciele. Gdy pojawiają się pytania dotyczące prawa cywilnego, które traktuje o długach, warto skorzystać z pomocy dobrego prawnika, który ma w tym zakresie dużą wiedzę oraz doświadczenie.

Prawnik może zaprezentować wygląd sytuacji od strony prawnej, może przygotować odpowiednie pisma, a także może reprezentować on swojego klienta przed instytucjami, a także w sądzie podczas rozpraw.

Zachęcam do wybrania moich usług prawnych w kancelarii radcy prawnego Joanna Zielińska w Warszawie. Jestem zawsze do Państwa dyspozycji!

przez | 2020-05-05T23:01:06+00:00 30 kwietnia 2020|Prawo cywilne|

O autorze:

Radca Prawny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Warszawie. Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie z ośmioletnim doświadczeniem.