Dziedziczenie ustawowe – kto może otrzymać spadek?

//Dziedziczenie ustawowe – kto może otrzymać spadek?

Dziedziczenie ustawowe – kto może otrzymać spadek?

W polskim prawie dziedziczenie odbywa się na dwa sposoby – na podstawie testamentu, czyli jest to tak zwane dziedziczenie testamentowe, a także na podstawie ustawy, a wtedy mowa o dziedziczeniu ustawowym. Przyjrzyjmy się dzisiaj dziedziczeniu ustawowemu – kto może wówczas otrzymać spadek?

Dziedziczenie ustawowe odbywa się na podstawie zapisów prawa spadkowego, które regulowane jest przez czwartą księgę Kodeksu cywilnego, która zatytułowana jest „Spadki”. Dziedziczenie to ma miejsce wtedy, gdy spadkodawca nie sporządził testamentu, wobec tego dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed ustawowym. Dziedziczenie ustawowe może dotyczyć zarówno całości, jak i części spadku. Poniżej prezentujemy odpowiednie zapisy z Kodeksu cywilnego.

Art. 926 Kodeksu cywilnego:

  • § 1. Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
  • § 2. Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.
  • § 3. Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, dziedziczenie ustawowe co do części spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał do tej części spadkobiercy albo gdy którakolwiek z kilku osób, które powołał do całości spadku, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

Należy przy tym wziąć pod uwagę art. 43 § 1. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który wskazuje, że połowa majątku po spadkodawcy pozostaje przy żyjącym współmałżonku jako jego dotychczasowa własność, a masę spadkową tworzy druga połowa majątku wspólnego, z zastrzeżeniem okoliczności z § 2. tego artykułu.

Kto jest uprawniony do dziedziczenia ustawowego?

Dziedziczenie na podstawie ustawy dotyczy 4 grup spadkobierców. Każda następna grupa jest uprawniona do dziedziczenia jedynie w sytuacji, gdy wcześniejsza grupa nie dziedziczy. Przykładowo, gdy osoby zaliczane do grupy 1 nie dziedziczą, dziedziczenie możliwe jest w grupie 2.

  • 1 grupa – są to małżonek i dzieci spadkodawcy oraz zstępni dziecka, które nie dożyło otwarcia spadku. Dzieci dziedziczą bez względu na to, czyli zostały urodzone w małżeństwie, czy pochodzą ze związku pozamałżeńskiego. Prawo do spadku mają również przysposobieni.
  • 2 grupa – zaliczają się do niej małżonek spadkodawcy, rodzice spadkodawcy, jego rodzeństwo (jeśli któryś z rodziców nie dożył otwarcia spadku) oraz zstępni rodzeństwa (w miejsce zmarłego rodzeństwa).
  • 3 grupa – gdy nie ma spadkobierców z 1 oraz 2 grupy do dziedziczenia, dziedziczyć mogą dziadkowie spadkodawcy, zstępni dziadków spadkodawcy oraz pasierbowie (dzieci małżonka spadkodawcy).
  • 4 grupa – ostatnim możliwym spadkobiercą, gdy pozostałe grupy nie dziedziczą, jest gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy lub Skarb Państwa.

Pierwszeństwo do spadku na podstawie ustawy ma wobec tego 1 grupa spadkobierców. W sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie dzieci oraz dalszych zstępnych, czyli na przykład wnuków, prawnuków bądź zstępni nie mogą oni lub nie chcą dziedziczyć spadku, wówczas przechodzi on na osoby z 2 grupy. Potem spadek przechodzi do grupy 3, jeżeli nikt z grupy 2 nie może lub nie chce uzyskać spadku. Ostatecznie, spadkobiercą mogą być zaliczane do 4 grupy podmioty, czyli osoby prawne prawa publicznego, do których zaliczają się gmina oraz Skarb Państwa.

Warto przy tym wskazać, że małżonek spadkodawcy dziedziczy zarówno w grupie 1, jak i grupie 2. Wobec tego dziedziczenie następuje wtedy ze zstępnymi zmarłego, czyli z jego dziećmi, wnukami i tak dalej, a także z rodzicami oraz rodzeństwem. Udział spadkowy może być jednak różny.

Zapraszamy do skorzystania z porad prawnych dotyczących spadków!

Jeżeli mają Państwo trudności z określeniem wysokości spadku, chcą dowiedzieć się, ile wynosi odziedziczony spadek lub mają dodatkowe pytania związane z dziedziczeniem ustawowym oraz testamentowym, zachęcamy do skontaktowania się z naszą kancelarią Radcy Prawnego Joanny Zielińskiej. Tutaj otrzymają Państwo profesjonalną i kompleksową obsługę, a żadne pytania nie pozostaną bez odpowiedzi. Zapraszamy do umówienia się na spotkanie!

By | 2017-06-29T11:14:49+00:00 26 czerwca 2017|Spadek|

About the Author: